مقدمه

با توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی، شرکت‌های فناوری از مزایای بی‌نظیر این فناوری بهره‌مند می‌شوند، اما در کنار آن، هزینه‌های زیست‌محیطی این تحول دیجیتال به شدت افزایش یافته است. بر اساس تحقیقات جدید، اثرات منفی هوش مصنوعی بر محیط زیست در سال ۲۰۲۵ به اندازه کل دی‌اکسید کربن تولید شده در شهر نیویورک خواهد بود.

برآوردهای زیست‌محیطی هوش مصنوعی

یک مطالعه مستقل توسط پژوهشگر هلندی، الکس دِ فریس-گائو، نشان می‌دهد که مصرف آب مرتبط با هوش مصنوعی اکنون از کل تقاضای جهانی آب بطری‌شده فراتر رفته است. این یافته‌ها بر اساس داده‌های شرکت‌های فناوری و تمرکز بر اثرات مستقیم و غیرمستقیم هوش مصنوعی بر محیط زیست است.

تولید گازهای گلخانه‌ای

براساس این گزارش، انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از فناوری هوش مصنوعی در حال حاضر معادل بیش از ۸ درصد از کل انتشار کربن صنعت هوانوردی جهانی است. برآورد می‌شود که در سال ۲۰۲۵، ردپای کربنی سیستم‌های هوش مصنوعی به حدود ۸۰ میلیون تن CO₂ برسد.

مصرف آب و منابع طبیعی

در حوزه مصرف آب، پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که مصرف آب مرتبط با هوش مصنوعی ممکن است به ۷۶۵ میلیارد لیتر برسد، رقمی که بیش از یک‌سوم برآوردهای قبلی درباره مصرف کل آب در دیتاسنترهای جهان است. این میزان نشان‌دهنده فشار قابل توجه بر منابع آب جهانی است.

چالش‌ها و نگرانی‌ها

مدیران و فعالان محیط‌زیست هشدار می‌دهند که هزینه‌های زیست‌محیطی این فناوری در حال حاضر بر دوش جامعه است، در حالی که سود اصلی نصیب شرکت‌های بزرگ فناوری می‌شود. این وضعیت، سوالاتی درباره عدالت و مسئولیت‌پذیری در قبال تاثیرات زیست‌محیطی را برمی‌انگیزد.

دیتاسنترها و مصرف انرژی

دیتاسنترهای متمرکز بر هوش مصنوعی، مصرف قابل توجهی از برق را به خود اختصاص داده‌اند. بر اساس گزارش‌های سازمان بین‌المللی انرژی، این مراکز در آینده نزدیک، مصرف برقشان بیش از دو برابر خواهد شد و بزرگ‌ترین دیتاسنترهای در حال ساخت، هرکدام معادل مصرف برق دو میلیون خانواده خواهند بود. ایالات متحده، چین و اروپا به عنوان بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان برق این دیتاسنترها شناخته می‌شوند.

هشدارها و آینده‌نگری

فعالان محیط‌زیست و کارشناسان هشدار می‌دهند که ساخت و توسعه دیتاسنترهای جدید، ممکن است تنها نوک کوه یخ باشد و هزینه‌های زیست‌محیطی این روند بسیار بیشتر از آن است که تصور می‌شود. در بریتانیا، برنامه‌ریزی برای ساخت حدود ۱۰۰ تا ۲۰۰ دیتاسنتر عظیم در جریان است که در صورت کامل شدن، هرکدام سالانه میلیون‌ها تن CO₂ منتشر خواهند کرد.

نتیجه‌گیری

در حالی که فناوری‌های هوش مصنوعی فرصت‌های بی‌نظیری برای پیشرفت‌های اقتصادی و علمی فراهم می‌کنند، اما باید توجه ویژه‌ای به اثرات زیست‌محیطی آن‌ها داشت. شفافیت بیشتر شرکت‌های فناوری و تلاش برای کاهش مصرف منابع طبیعی، از جمله راهکارهای ضروری برای مدیریت این بحران است.