مقدمه

با گسترش فناوری‌های هوش مصنوعی، مزایای اقتصادی و فناوری آن در حال افزایش است، اما اثرات مخرب زیست‌محیطی این فناوری نیز به مراتب نگران‌کننده‌تر می‌شود. بر اساس پژوهش‌های جدید، در سال ۲۰۲۵، اثرات زیست‌محیطی هوش مصنوعی به اندازه کل دی‌اکسید کربن وارد شده به جو در شهر نیویورک خواهد بود.

آثار زیست‌محیطی هوش مصنوعی

انتشار گازهای گلخانه‌ای

براساس گزارش‌های مستقل، انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از فعالیت‌های مرتبط با هوش مصنوعی در حال حاضر معادل بیش از ۸ درصد از کل انتشار کربن صنعت هوانوردی جهانی است. تخمین زده می‌شود که در سال ۲۰۲۵، ردپای کربنی سیستم‌های هوش مصنوعی به ۸۰ میلیون تن CO₂ برسد.

مصرف آب و منابع طبیعی

در حوزه مصرف آب، برآوردها نشان می‌دهد مصرف آب مرتبط با هوش مصنوعی ممکن است به ۷۶۵ میلیارد لیتر برسد، رقمی که بیش از یک‌سوم برآوردهای قبلی درباره کل مصرف آب در دیتاسنترهای جهانی است. این میزان نشان‌دهنده فشار قابل توجه بر منابع آب و محیط زیست است.

چالش‌های زیست‌محیطی و مسئولیت‌های اجتماعی

پژوهشگران بر این باورند که هزینه‌های زیست‌محیطی این فناوری در حال حاضر بر عهده جامعه است، نه شرکت‌های فناوری. این موضوع پرسش‌هایی درباره عدالت و مسئولیت‌پذیری در قبال اثرات زیست‌محیطی فناوری‌های نوین مطرح می‌کند. شرکت‌های بزرگ باید شفافیت بیشتری در گزارش‌دهی اثرات اقلیمی فعالیت‌های خود داشته باشند.

مصرف انرژی و ساخت دیتاسنترهای هوش مصنوعی

دیتاسنترهای متمرکز بر هوش مصنوعی، مصرف برق قابل توجهی دارند و انتظار می‌رود تا سال ۲۰۳۰، مصرف برق آن‌ها بیش از دو برابر شود. بزرگ‌ترین این مراکز در آمریکا، چین و اروپا قرار دارند و هر کدام مصرف برق معادل چند میلیون خانوار را دارند.

هشدارها و آینده‌نگری

فعالان محیط‌زیست هشدار می‌دهند که ساخت و توسعه دیتاسنترهای جدید، ممکن است تنها نوک کوه یخ باشد و اثرات مخرب آن‌ها در مقیاس بزرگ، بر محیط‌زیست و اقلیم جهان تاثیرگذار باشد. در بریتانیا و هند، پروژه‌های عظیم ساخت دیتاسنتر در حال اجرا است که می‌تواند انتشار کربن قابل توجهی داشته باشد.

راهکارها و نیاز به شفافیت

برای مقابله با این چالش‌ها، نیاز است شرکت‌های فناوری، گزارش‌های دقیقی درباره اثرات زیست‌محیطی فعالیت‌های خود ارائه دهند. توسعه انرژی‌های پاک و کاهش وابستگی به منابع کربن‌زا، از جمله راهکارهای ضروری است تا فناوری هوش مصنوعی به عنوان یک ابزار توسعه پایدار عمل کند.